Ngày 27/1, tại kỳ họp thứ 31, Hội đồng Nhân dân (HĐND) TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết về các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Quy hoạch này không chỉ đánh dấu một cột mốc quan trọng trong phát triển của Hà Nội mà còn mở ra một giai đoạn hội nhập và cạnh tranh toàn cầu mới cho Thủ đô.
Hà Nội: Cực Tăng Trưởng Trung Tâm Quốc Gia
Quy hoạch mới nhấn mạnh mục tiêu đưa Hà Nội – trung tâm chính trị, hành chính quốc gia – trở thành một cực tăng trưởng trung tâm, tạo ra không gian và dư địa phát triển, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong tương lai gần. Theo đó, Hà Nội được xác định sẽ có sự phát triển vượt bậc trong 100 năm tới, với một tầm nhìn xa hơn là đến năm 2100.
Bên cạnh đó, Thủ đô được định vị tương xứng với vai trò của một quốc gia thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Hà Nội cũng sẽ dẫn dắt sự phát triển của khu vực Đồng bằng sông Hồng, Vùng Thủ đô, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.
Quy hoạch này đặt ra nhiều kịch bản phát triển cho Hà Nội trong tương lai: 2030, 2035, 2045, 2050, 2065, 2085 và tới 2100. Mục tiêu hướng đến là xây dựng một Thủ đô “Văn hóa – Bản sắc – Sáng tạo”.
Dân Số và Quản Lý Tăng Trưởng
Về quy mô và quản lý dân số, phương án lựa chọn kịch bản mở, không khống chế dân số cơ học mà thiết lập theo ngưỡng chịu tải của hạ tầng. Dự báo, đến năm 2045, dân số Hà Nội sẽ đạt khoảng 15-16 triệu người; trong khi tới năm 2065, con số này có thể rơi vào khoảng 17-19 triệu người. Tới năm 2100, dân số Thủ đô sẽ được kiểm soát không quá 20 triệu, bảo đảm tiêu chuẩn mật độ và tránh gây áp lực lên đô thị.
Định Hình Một Thủ Đô “Văn Hóa – Bản Sắc – Sáng Tạo”
Theo quy hoạch, Hà Nội sẽ phát triển theo mô hình đô thị Đa cực – Đa trung tâm, Đa tầng – Đa lớp. Mục tiêu là xây dựng một thành phố “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”, với các tiêu chí phát triển sáng, xanh, sạch, đẹp, đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu.
Hà Nội dự kiến sẽ trở thành một trong những trung tâm lớn về kinh tế, giao dịch, du lịch, văn hóa, thể thao và thương mại của khu vực Đông Nam Á và châu Á – Thái Bình Dương. Thủ đô cũng sẽ là hạt nhân dẫn dắt cho Vùng Đồng bằng sông Hồng, liên kết chặt chẽ với các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và các vùng khác trong cả nước.
Cấu Trúc Vùng Đô Thị Hà Nội
Trên phương diện cấu trúc đô thị, Hà Nội sẽ được tổ chức theo mô hình “Chùm đô thị hướng tâm”. Quy hoạch xác định có 9 cực tăng trưởng và 9 trung tâm lớn, cùng với đó là 9 trục không gian và hành lang kinh tế – đô thị phù hợp với các tuyến giao thông huyết mạch.
Ngoài ra, quy hoạch cũng đi kèm với một chiến lược phát triển xanh, bền vững. Các hành lang xanh, vành đai xanh sẽ được hình thành và mở rộng hệ thống công viên cây xanh nhằm bảo tồn các hệ thống sông hồ và mặt nước, phát triển mô hình “làng trong phố – phố trong làng”.
Tái Cấu Trúc Đô Thị Và Dân Cư
Quy hoạch tổng thể hướng tới việc giải quyết những bài toán tồn tại lâu dài của Hà Nội như kiến trúc, cảnh quan đô thị và nhà ở. Chuyển từ tư duy “bảo tồn – cải tạo” sang “tái thiết giá trị” là một trong những mục tiêu chính.
Khu vực tái cấu trúc sẽ tập trung từ Vành đai 3 trở vào, với ưu tiên dành cho các khu vực trong Vành đai 1 và Vành đai 2. Đồng thời, Hà Nội sẽ chú trọng vào việc bảo tồn và tôn tạo các công trình có giá trị lịch sử, văn hóa như trung tâm Ba Đình, hồ Gươm, khu phố cổ và phố cũ.
Nền tảng của kế hoạch tái cấu trúc không chỉ là không gian đô thị mà còn bao gồm cả dân cư. Người dân thuộc diện di dời sẽ được bố trí tái định cư tại các khu đô thị mới được đầu tư đồng bộ và hiện đại tại các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, và Hòa Lạc.
Giải Quyết Các Vấn Đề Cơ Bản
Thành phố cũng đặt mục tiêu giải quyết nhiều vấn đề cấp bách như ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường và an toàn thực phẩm. Một hệ thống kết nối giao thông hiện đại sẽ được thiết lập, bao gồm đường bộ, đường sắt và các cây cầu vượt sông. Những kế hoạch này sẽ được tích hợp vào quy hoạch tổng thể để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong phát triển.
Nguồn Lực Đầu Tư
Theo ước tính, tổng nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026-2045 là khoảng 64,84 triệu tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 2026-2035 cần khoảng 14,5 triệu tỷ đồng, và từ 2036-2045 sẽ cần tới 50,34 triệu tỷ đồng. Quy hoạch xác định vai trò chủ đạo của khu vực tư nhân và nguồn lực xã hội, bên cạnh việc đầu tư công vào hạ tầng thiết yếu và an sinh xã hội.
Tầm Nhìn Đột Phá
Với tầm nhìn dài hạn và cách tiếp cận đột phá, Quy hoạch tổng thể Thủ đô không chỉ đơn thuần là một bản kế hoạch cho Hà Nội trong vài thập kỷ tới. Đây còn là một lời cam kết về việc xây dựng một Thủ đô hiện đại, mang bản sắc và sáng tạo, xứng đáng là trung tâm dẫn dắt sự phát triển của cả nước trong thế kỷ XXI.
Tóm lại, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm sẽ định hình lại không chỉ kiến trúc và hạ tầng của thành phố, mà còn mang đến cơ hội mới cho người dân và là nền tảng cho sự phát triển bền vững trong tương lai.
